Zzp'ers uitgesloten bij aanbestedingen: hoe kom je op voor je rechten?
Gepubliceerd 2026-08-29 · Door Zyfer
- Steeds meer aanbestedingen sluiten zzp'ers vooraf uit, wat mogelijk in strijd is met aanbestedingsregels
- Zelfstandige Richard Zwiers diende twee klachten in en kreeg beide keren gelijk, hoewel hij de opdrachten niet binnenhaalde
- Door actief bezwaar te maken tegen uitsluiting kunnen zzp'ers gezamenlijk deze trend doorbreken
who applies
beide
Dit artikel is relevant voor zzp'ers die worden geconfronteerd met uitsluiting bij aanbestedingen en hun rechten willen kennen. Ook opdrachtgevers die aanbestedingen organiseren moeten zich bewust zijn van de juridische grenzen aan het uitsluiten van zelfstandigen.
action steps
- Documenteer alle aanbestedingen waarbij je wordt uitgesloten als zzp'er, inclusief de exacte bewoordingen en voorwaarden
- Dien een formele klacht in bij de aanbestedende dienst wanneer je vooraf wordt uitgesloten op basis van je ondernemersstatus
- Verwijs in je bezwaar naar eerdere uitspraken waarbij categorische uitsluiting van zzp'ers niet toelaatbaar werd geacht
- Deel je ervaringen met andere zzp'ers via brancheverenigingen of online communities om bewustwording te creëren
- Overweeg contact op te nemen met organisaties zoals ZiPconomy of brancheverenigingen die zzp'ers kunnen ondersteunen bij juridische procedures
- Blijf je inschrijven op relevante aanbestedingen, ook als er beperkende voorwaarden voor zzp'ers in staan, en maak bezwaar tegen onrechtmatige uitsluitingsgronden
what happened
In toenemende mate komen zzp'ers de tekst 'Deze opdracht is niet voor zzp'ers' tegen bij aanbestedingen van overheden en grote organisaties. Zelfstandige Richard Zwiers stuitte meerdere keren op deze uitsluiting en besloot er niet bij neer te zitten. Hij diende tot tweemaal toe een formele klacht in tegen opdrachtgevers die zzp'ers vooraf uitsloten van deelname aan aanbestedingen. In beide gevallen werd Zwiers in het gelijk gesteld door de betreffende instanties. De uitspraken bevestigden dat het vooraf categorisch uitsluiten van zelfstandigen problematisch is binnen het aanbestedingsrecht. Hoewel deze gelijke procedures niet resulteerden in het daadwerkelijk binnenhalen van de opdrachten, ziet Zwiers het als een belangrijke principiële overwinning. Zwiers roept andere zzp'ers nadrukkelijk op om ook in actie te komen wanneer zij worden uitgesloten. 'We moeten dit met z'n allen doorbreken', benadrukt hij. Volgens hem is het essentieel dat zelfstandigen gezamenlijk opkomen voor hun rechten, zodat deze trend van systematische uitsluiting bij aanbestedingen kan worden gekeerd.
what it means
- Zzp'ers kunnen juridisch succesvol bezwaar maken tegen vooraf uitsluiting bij aanbestedingen, ook al leidt dit niet automatisch tot het verkrijgen van de opdracht
- Opdrachtgevers die zzp'ers categorisch uitsluiten lopen het risico op formele klachten en mogelijk juridische procedures die in hun nadeel kunnen uitvallen
- Door passief te blijven bij uitsluiting, versterken zzp'ers onbedoeld de trend waarbij zij systematisch worden geweerd van overheidsopdrachten en grote aanbestedingen
- Succesvolle klachten creëren precedenten die andere zzp'ers kunnen gebruiken in vergelijkbare situaties
- De discussie over de positie van zzp'ers in het aanbestedingslandschap wordt zichtbaarder, wat kan leiden tot beleidswijzigingen
Veelgestelde vragen
Mogen opdrachtgevers zzp'ers überhaupt uitsluiten van aanbestedingen?
Opdrachtgevers mogen niet zomaar alle zzp'ers categorisch uitsluiten. Aanbestedingsregels vereisen dat uitsluitingsgronden objectief en gerechtvaardigd zijn. Een algemene uitsluiting van alle zelfstandigen zonder onderbouwing is problematisch. Wel mogen opdrachtgevers specifieke eisen stellen aan bijvoorbeeld bedrijfsomvang of capaciteit, mits deze eisen proportioneel en niet-discriminerend zijn.
Wat kan ik doen als ik word uitgesloten bij een aanbesteding?
Je kunt een formele klacht indienen bij de aanbestedende dienst. Documenteer de uitsluitingsgronden zorgvuldig en onderbouw waarom je vindt dat de uitsluiting onrechtmatig is. Verwijs naar vergelijkbare zaken waarin zzp'ers in het gelijk zijn gesteld. Ook kun je contact opnemen met brancheverenigingen voor ondersteuning of advies.
Krijg ik de opdracht als mijn klacht wordt gehonoreerd?
Niet automatisch. Zoals de ervaringen van Richard Zwiers laten zien, kan een klacht in jouw voordeel worden beslecht zonder dat je daarmee de opdracht binnenhaalt. De aanbesteding kan bijvoorbeeld worden herzien of opnieuw worden uitgeschreven. Het gaat vooral om het principe en het creëren van precedenten voor de toekomst.
Waarom sluiten steeds meer organisaties zzp'ers uit?
Dit hangt vaak samen met zorgen over schijnzelfstandigheid en de handhaving van de Wet DBA. Opdrachtgevers vrezen voor juridische risico's en boetes. Door zzp'ers uit te sluiten, denken zij deze risico's te vermijden. Dit is echter een te simplistische benadering die niet altijd juridisch houdbaar is.
Heeft het zin om als individuele zzp'er hiertegen in actie te komen?
Ja, zeker. Elke succesvolle klacht draagt bij aan bewustwording en jurisprudentie. Zoals Richard Zwiers benadrukt: alleen door gezamenlijk op te komen voor je rechten kan deze trend worden doorbroken. Individuele acties dragen bij aan een groter geheel en kunnen beleidswijzigingen in gang zetten.