Wie bepaalt of een opdracht geschikt is voor een zzp'er: opdrachtgever of bemiddelaar?

Gepubliceerd 2026-06-01 · Door Zyfer

• De vraag wie beslist of een opdracht geschikt is voor een zzp'er - de opdrachtgever of een bemiddelingsbureau - zorgt voor onduidelijkheid in de praktijk
• Opdrachtgevers blijven eindverantwoordelijk voor de beoordeling of een opdracht aan een zelfstandige kan worden uitbesteed onder de Wet DBA
• Bemiddelingsbureaus kunnen adviseren, maar mogen de verantwoordelijkheid voor de DBA-toets niet volledig overnemen van de opdrachtgever

who applies

beide

Dit onderwerp is relevant voor zowel zzp'ers als opdrachtgevers. Opdrachtgevers moeten weten dat zij eindverantwoordelijk blijven voor de beoordeling, ook als ze met een bemiddelingsbureau werken. Zzp'ers moeten begrijpen wie de beslissing neemt over hun opdracht en kunnen hier actief over meedenken om risico's te voorkomen.

action steps

• Als opdrachtgever: neem zelf altijd de eindverantwoordelijkheid voor de beoordeling of een opdracht geschikt is voor een zzp'er, ook als je werkt met een bemiddelingsbureau
• Leg contractueel vast welke rol het bemiddelingsbureau speelt: adviseren ze alleen, of ondersteunen ze actief bij de DBA-toets? Zorg dat duidelijk is dat de eindverantwoordelijkheid bij jou als opdrachtgever blijft
• Als zzp'er: vraag proactief naar de overwegingen waarom een opdracht geschikt wordt geacht voor een zelfstandige, en documenteer dit
• Maak gebruik van de modelovereenkomsten en webmodule van de Belastingdienst om de arbeidsrelatie correct vast te leggen
• Beoordeel bij elke opdracht opnieuw of er sprake is van voldoende zelfstandigheid en ondernemerschap, en documenteer deze beoordeling schriftelijk
• Overweeg bij twijfel om juridisch of fiscaal advies in te winnen voordat je een samenwerkingsovereenkomst aangaat

what happened

In de Nederlandse arbeidsmarkt ontstaat regelmatig onduidelijkheid over de vraag wie nu eigenlijk bepaalt of een opdracht geschikt is voor een zzp'er. Deze vraag wordt steeds relevanter nu de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA) opdrachtgevers verplicht om vooraf te beoordelen of een opdracht wel of niet geschikt is voor uitbesteding aan een zelfstandige zonder personeel. In de praktijk werken veel opdrachtgevers met bemiddelingsbureaus, detacheringsbureaus of intermediairs die zzp'ers aanbrengen. Dit roept de vraag op: wie is nu verantwoordelijk voor de beoordeling? Kan een bureau deze beslissing nemen, of ligt deze verantwoordelijkheid altijd bij de opdrachtgever zelf? De verwarring hierover leidt tot risico's voor alle betrokken partijen. De kern van het probleem is dat opdrachtgevers soms denken dat ze de verantwoordelijkheid voor de DBA-toets kunnen delegeren aan een bureau, terwijl de wetgeving duidelijk maakt dat de eindverantwoordelijkheid altijd bij de opdrachtgever blijft liggen. Dit kan leiden tot onverwachte juridische en fiscale consequenties wanneer de Belastingdienst achteraf oordeelt dat er sprake was van een schijnzelfstandigheid.

what it means

• Opdrachtgevers blijven altijd eindverantwoordelijk voor de beoordeling of een opdracht geschikt is voor een zzp'er, ongeacht of ze werken met een bemiddelingsbureau
• Bemiddelingsbureaus kunnen wel adviseren en ondersteunen bij de DBA-toets, maar kunnen de wettelijke verantwoordelijkheid niet volledig overnemen
• Als achteraf blijkt dat een opdracht niet geschikt was voor een zzp'er, kan de Belastingdienst de opdrachtgever aanspreken op naheffing van loonheffingen en boetes
• Zzp'ers die werken via een bureau kunnen niet automatisch aannemen dat de opdracht 'veilig' is - zij kunnen zelf ook geconfronteerd worden met vragen van de Belastingdienst
• Heldere afspraken en documentatie over wie welke rol speelt in de beoordeling zijn essentieel om misverstanden en risico's te voorkomen

Veelgestelde vragen

Kan een bemiddelingsbureau beslissen of een opdracht geschikt is voor een zzp'er?

Nee, een bemiddelingsbureau kan wel adviseren en ondersteunen bij de beoordeling, maar de eindverantwoordelijkheid ligt altijd bij de opdrachtgever. De opdrachtgever moet zelf de beslissing nemen en kan deze verantwoordelijkheid niet volledig delegeren aan een bureau.

Wat gebeurt er als achteraf blijkt dat een opdracht niet geschikt was voor een zzp'er?

Als de Belastingdienst achteraf oordeelt dat er sprake was van een dienstverband in plaats van zelfstandig ondernemerschap, kan de opdrachtgever worden aangesproken op naheffing van loonheffingen, premies en mogelijk boetes. De opdrachtgever blijft hiervoor verantwoordelijk, ook als een bureau de opdracht heeft aangebracht.

Hoe kan ik als opdrachtgever beoordelen of een opdracht geschikt is voor een zzp'er?

Let op criteria zoals: heeft de zzp'er eigen regie over hoe en wanneer het werk wordt uitgevoerd, werkt de zzp'er voor meerdere opdrachtgevers, gebruikt de zzp'er eigen materialen en draagt hij/zij ondernemersrisico? Gebruik de webmodule van de Belastingdienst en documenteer je overwegingen schriftelijk.

Moet ik als zzp'er zelf ook controleren of een opdracht geschikt is?

Hoewel de opdrachtgever eindverantwoordelijk is, is het verstandig om als zzp'er ook kritisch te kijken naar de opdracht. Als er veel kenmerken zijn van een dienstverband (vaste werktijden, geen eigen regie, werken op locatie van opdrachtgever), loop je het risico dat de Belastingdienst vragen stelt over je ondernemerschap.

Welke rol speelt een bemiddelingsbureau dan wel in het proces?

Een bemiddelingsbureau kan opdrachtgevers adviseren over de DBA-wetgeving, helpen bij het opstellen van overeenkomsten, de webmodule van de Belastingdienst faciliteren en zorgen voor goede documentatie. Ze kunnen waardevolle expertise bieden, maar de uiteindelijke beslissing en verantwoordelijkheid blijft bij de opdrachtgever.