Wet DBA voor ZZP'ers bij de overheid: wat je moet weten

Gepubliceerd 2026-04-22 · Door Zyfer

• De Wet DBA overheid ZZP geldt ook voor opdrachten bij gemeenten en publieke organisaties
• Publieke opdrachtgevers hanteren vaak striktere regels dan private organisaties
• Zyfer Project+ is een veilige oplossing om schijnzelfstandigheid te voorkomen
• Modelovereenkomsten en webmodule DBA helpen risico's te beperken
• Goede voorbereiding en documentatie zijn essentieel voor ZZP'ers in de publieke sector

who applies

beide

Dit artikel is relevant voor zowel ZZP'ers die opdrachten zoeken bij de overheid als voor gemeenten en publieke organisaties die professionals inhuren.

action steps

• **Check de webmodule DBA vooraf**: Gebruik de webmodule DBA van de Belastingdienst om je opdracht te toetsen voordat je een contract tekent. Let op criteria zoals gezagsverhouding, vervanging, eigen gereedschap en financieel risico.
• **Bouw een compliant ZZP-profiel**: Zorg voor meerdere opdrachtgevers (niet meer dan 70% omzet bij één klant), een professionele website, KvK-inschrijving, BTW-nummer, beroepsaansprakelijkheidsverzekering en een eigen werkruimte.
• **Gebruik modelovereenkomsten**: Vraag bij de opdrachtgever naar hun modelovereenkomst voor ZZP'ers. Veel gemeenten hebben deze laten toetsen door juristen. Pas deze niet zomaar aan, maar bespreek onduidelijkheden vooraf.
• **Overweeg Zyfer Project+ voor langere opdrachten**: Voor opdrachten langer dan 12 maanden of bij twijfel over DBA-aspecten is Zyfer Project+ een veilige optie. Je behoudt zelfstandigheid maar werkt via een payroll-organisatie die de administratieve lasten draagt.
• **Documenteer je werkwijze**: Leg vast dat je zelf bepaalt hoe, waar en wanneer je werkt. Maak duidelijke afspraken over resultaten in plaats van uren. Vermijd vaste werktijden, verplichte aanwezigheid op kantoor en deelname aan personeelsactiviteiten.
• **Blijf op de hoogte van wijzigingen**: De Wet DBA en de handhaving ervan veranderen regelmatig. Volg ontwikkelingen via platforms zoals Zyfer, brancheorganisaties en de Belastingdienst om compliant te blijven werken.

what happened

De Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA) heeft grote impact op zelfstandigen die werken voor de overheid. Sinds de invoering in 2016 moeten opdrachtgevers en opdrachtnemer samen bepalen of er sprake is van een arbeidsrelatie of een echte zelfstandige opdracht. Voor ZZP'ers die opdrachten uitvoeren bij gemeenten, provincies en andere publieke organisaties geldt de wet DBA overheid ZZP met extra aandachtspunten. De publieke sector neemt de Wet DBA vaak strenger dan private organisaties. Dit komt door de maatschappelijke verantwoordelijkheid en de politieke gevoeligheid rond schijnzelfstandigheid. Gemeenten en overheidsinstanties willen risico's op naheffingen door de Belastingdienst vermijden en hanteren daarom vaak strikte procedures en voorwaarden. Voor professionals die via Zyfer opdrachten uitvoeren bij gemeenten is het cruciaal om te begrijpen hoe de Wet DBA werkt in de publieke sector. Dit artikel geeft je praktische handvatten om compliant te werken, risico's te beperken en toch als zelfstandige aan de slag te kunnen bij overheidsinstellingen.

what it means

• **Strengere toetsing bij publieke opdrachtgevers**: Gemeenten en overheidsorganisaties hanteren vaak aanvullende criteria bovenop de Wet DBA. Ze gebruiken de webmodule DBA van de Belastingdienst en vragen om uitgebreide documentatie voordat een opdracht start.
• **Modelovereenkomsten zijn de norm**: Veel gemeenten werken uitsluitend met vooraf goedgekeurde modelovereenkomsten die zijn getoetst op DBA-aspecten. Als ZZP'er heb je vaak minder ruimte om contractvoorwaarden te onderhandelen dan in de private sector.
• **Zyfer Project+ als veilige optie**: Steeds meer publieke organisaties bieden of eisen Zyfer Project+-constructies aan. Hierbij werk je als zelfstandige, maar loopt de opdracht via een payroll-organisatie die loonheffingen afdraagt. Dit elimineert DBA-risico's voor beide partijen.
• **Hogere drempel voor langdurige opdrachten**: Gemeenten zijn extra voorzichtig met langlopende opdrachten aan dezelfde ZZP'er. Opdrachten langer dan 12-18 maanden worden kritisch bekeken op kenmerken van een arbeidsrelatie zoals gezagsverhouding en vaste werktijden.
• **Documentatie van zelfstandigheid is essentieel**: Je moet kunnen aantonen dat je een eigen bedrijf hebt met meerdere opdrachtgevers, eigen werkruimte, professionele aansprakelijkheidsverzekering en ondernemersrisico. Gemeenten vragen hier vaak expliciet om bewijs.
• **Specifieke expertise wordt gewaardeerd**: Publieke organisaties zoeken vaak ZZP'ers voor tijdelijke, specialistische opdrachten die niet in de vaste formatie passen. Denk aan projectleiders, beleidsadviseurs, ICT-specialisten of interim-managers met specifieke kennis van de publieke sector.

Veelgestelde vragen

Geldt de Wet DBA ook voor opdrachten bij gemeenten en de overheid?

Ja, de Wet DBA geldt voor alle opdrachtgevers in Nederland, inclusief gemeenten, provincies, ministeries en andere publieke organisaties. Sterker nog: overheidsinstellingen hanteren vaak strengere criteria dan private bedrijven vanwege hun maatschappelijke verantwoordelijkheid en het risico op politieke en media-aandacht bij schijnzelfstandigheid.

Wat is het verschil tussen ZZP en Zyfer Project+ bij overheidsopdrachten?

Als ZZP'er factureer je rechtstreeks aan de opdrachtgever en ben je zelf verantwoordelijk voor belastingen en sociale premies. Bij Zyfer Project+ werk je via een payroll-organisatie die loonheffingen afdraagt, waardoor DBA-risico's worden geëlimineerd. Je behoudt wel je zelfstandigheid en ondernemersaftrek. Veel gemeenten bieden Zyfer Project+ aan voor langere of complexere opdrachten.

Hoe kan ik aantonen dat ik echt zelfstandig ben voor de overheid?

Zorg voor meerdere opdrachtgevers (spreiding van omzet), een eigen bedrijfsvoering (website, KvK, BTW-nummer), professionele verzekeringen, eigen werkruimte en gereedschap. Documenteer dat je zelf bepaalt hoe en wanneer je werkt, resultaatgericht werkt in plaats van op basis van uren, en ondernemersrisico loopt. Gemeenten vragen hier vaak expliciet om bewijs bij aanvang van de opdracht.

Kan ik als ZZP'er langdurige opdrachten bij gemeenten aannemen?

Ja, maar gemeenten zijn extra voorzichtig met opdrachten langer dan 12-18 maanden. Ze toetsen deze kritisch op kenmerken van een arbeidsrelatie. Voor langere opdrachten wordt vaak Zyfer Project+ aangeboden of gevraagd. Zorg in alle gevallen voor heldere afspraken over resultaten, zelfstandigheid en vermijd kenmerken van een dienstverband zoals vaste werktijden of deelname aan personeelsactiviteiten.

Wat gebeurt er als de Belastingdienst mijn opdracht bij de overheid afkeurt?

Als de Belastingdienst oordeelt dat er sprake is van een arbeidsrelatie in plaats van zelfstandig ondernemerschap, kan de opdrachtgever naheffingen krijgen over loonheffingen en sociale premies. In de praktijk zijn gemeenten hier zeer terughoudend in en stoppen ze vaak opdrachten die twijfelachtig zijn. Daarom is goede voorbereiding en gebruik van modelovereenkomsten of Zyfer Project+ zo belangrijk bij publieke opdrachten.