Wet DBA voor ZZP'ers bij de overheid: wat je moet weten

Gepubliceerd 2026-04-22 · Door Zyfer

• De wet DBA overheid ZZP geldt ook voor opdrachten bij gemeenten en publieke organisaties
• Publieke opdrachtgevers hanteren vaak striktere regels en modelovereenkomsten dan private partijen
• Gebruik de webmodule DBA of Zyfer Project+ om risico's te minimaliseren bij overheidsopdrachten
• Gemeenten en overheidsorganisaties voeren vaak vooraf een DBA-check uit voordat ze opdrachten gunnen

who applies

beide

Dit artikel is relevant voor ZZP'ers die opdrachten bij de overheid willen aannemen én voor gemeenten en publieke organisaties die professionals inhuren.

action steps

• **Gebruik altijd de webmodule DBA**: Ga naar de officiële website van de Belastingdienst en doorloop samen met je opdrachtgever de webmodule. Dit levert een modelovereenkomst op die juridisch houdbaar is en bescherming biedt tegen naheffingen.
• **Zorg voor een gedegen intakegesprek**: Bespreek vooraf met de gemeente of publieke organisatie hoe de samenwerking eruit ziet. Maak duidelijk dat je zelfstandig werkt, eigen expertise inbrengt en niet in een hiërarchische relatie past.
• **Documenteer je zelfstandigheid**: Houd bij dat je meerdere opdrachtgevers hebt, eigen investeringen doet in materiaal en kennis, en zelf bepaalt hoe je het werk uitvoert. Dit kan belangrijk zijn bij een eventuele controle.
• **Overweeg Zyfer Project+ bij langdurige opdrachten**: Als een gemeente Zyfer Project+ voorstelt, weeg dan af of dit voor jou acceptabel is. Je betaalt wel loonheffing, maar loopt minder risico op naheffing en boetes. Via platforms als Zyfer kun je eenvoudig Zyfer Project+-opdrachten vinden.
• **Blijf op de hoogte van wijzigingen**: De DBA-wetgeving en handhaving veranderen regelmatig. Volg ontwikkelingen via de Belastingdienst, brancheverenigingen en platforms zoals Zyfer om te weten waar je aan toe bent.
• **Vraag bij twijfel advies**: Twijfel je of een opdracht DBA-proof is? Schakel dan een gespecialiseerde adviseur of accountant in. De kosten hiervan wegen niet op tegen het risico van naheffingen die kunnen oplopen tot jaren aan loonheffing en boetes.

what happened

De Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) is sinds 2016 van kracht en heeft grote impact op ZZP'ers die werken voor de overheid. De wet DBA overheid ZZP zorgt ervoor dat zowel jij als professional als je opdrachtgever bij gemeenten, provincies en andere publieke organisaties verantwoordelijk zijn voor de juiste kwalificatie van jullie samenwerking. Het doel: schijnzelfstandigheid voorkomen en duidelijkheid scheppen over wanneer er sprake is van een echte opdrachtrelatie versus een verkapt dienstverband. Publieke opdrachtgevers zijn extra voorzichtig geworden sinds de invoering van de DBA. Gemeenten en overheidsorganisaties werken met belastinggeld en staan onder publieke controle, waardoor ze vaak striktere procedures hanteren dan private bedrijven. Dit betekent dat je als ZZP'er bij overheidsopdrachten te maken krijgt met uitgebreide intakegesprekken, modelovereenkomsten en soms verplichte Zyfer Project+-constructies. De praktijk laat zien dat veel professionals onzeker zijn over hoe de DBA precies werkt bij publieke opdrachten. Mag je wel of niet opdrachten aannemen bij gemeenten? Welke criteria zijn belangrijk? En hoe zorg je dat je opdracht DBA-proof is? In dit artikel leggen we uit wat de wet DBA overheid ZZP voor jou betekent en welke stappen je kunt nemen om veilig te werken in de publieke sector.

what it means

• **Publieke opdrachtgevers hanteren vaak modelovereenkomsten**: Gemeenten en overheidsorganisaties werken veelal met gestandaardiseerde opdrachtovereenkomsten die zijn getoetst op DBA-aspecten. Je hebt hierdoor minder onderhandelingsruimte, maar wel meer zekerheid dat de overeenkomst voldoet aan de wettelijke eisen.
• **De webmodule DBA is jouw belangrijkste instrument**: Via de officiële webmodule van de Belastingdienst kun je samen met je opdrachtgever een vragenlijst invullen die resulteert in een modelovereenkomst. Veel gemeenten eisen dat je deze procedure doorloopt voordat ze een opdracht gunnen.
• **Zyfer Project+ wordt vaak verplicht gesteld**: Bij opdrachten waar de DBA-risico's hoger zijn (bijvoorbeeld langdurige opdrachten met vaste werktijden), kiezen veel publieke organisaties voor Zyfer Project+. Hierbij blijf je formeel zelfstandig, maar worden loonheffingen ingehouden alsof je in loondienst bent.
• **Opdrachtgeverschap moet aantoonbaar zijn**: Je moet kunnen aantonen dat je zelfstandig werkt: eigen werkplek en materialen, vrijheid in werktijden, meerdere opdrachtgevers, eigen expertise inbrengen. Gemeenten controleren dit vaak vooraf via intakegesprekken en periodiek tijdens de opdracht.
• **Handhavingsmoratorium is afgelopen**: Tot 2025 gold er een handhavingsmoratorium waarbij de Belastingdienst terughoudend was met boetes. Sinds 1 januari 2025 kan er weer actief worden gehandhaafd, wat betekent dat zowel jij als je opdrachtgever risico loopt bij schijnzelfstandigheid.
• **Publieke sector is transparant en voorzichtig**: Omdat gemeenten en overheidsorganisaties werken met publiek geld en onder democratische controle staan, zijn ze extra alert op naleving van de DBA. Dit betekent meer administratie, maar ook meer duidelijkheid en minder kans op juridische problemen achteraf.

Veelgestelde vragen

Mag ik als ZZP'er nog wel werken voor de overheid onder de wet DBA?

Ja, je mag zeker werken voor gemeenten en andere publieke organisaties. De wet DBA verbiedt ZZP'ers niet, maar stelt wel eisen aan hoe de samenwerking is vormgegeven. Zorg dat je aantoonbaar zelfstandig werkt en gebruik de webmodule DBA of een Zyfer Project+-constructie om risico's te beperken.

Wat is het verschil tussen de DBA bij de overheid en bij private opdrachtgevers?

De wet DBA geldt voor beide, maar publieke opdrachtgevers zijn vaak strenger en voorzichtiger. Gemeenten hanteren vaker modelovereenkomsten, verplichte intakegesprekken en Zyfer Project+-constructies. Dit komt doordat ze werken met publiek geld en onder democratische controle staan, waardoor ze minder risico willen lopen.

Wat gebeurt er als mijn opdracht bij een gemeente niet DBA-proof blijkt?

Als de Belastingdienst oordeelt dat er sprake is van schijnzelfstandigheid, kan zowel jij als de gemeente worden geconfronteerd met naheffing van loonheffingen over de afgelopen jaren, plus boetes en rente. Sinds 2025 wordt hier weer actief op gehandhaafd. Daarom is het cruciaal om vooraf de juiste stappen te zetten.

Is Zyfer Project+ verplicht bij overheidsopdrachten?

Nee, Zyfer Project+ is niet wettelijk verplicht, maar veel gemeenten en publieke organisaties kiezen er wel voor bij opdrachten met verhoogd DBA-risico. Het is een manier om het risico op naheffing te vermijden. Als ZZP'er kun je zelf beslissen of je zo'n opdracht accepteert, maar het kan je toegang tot interessante overheidsopdrachten vergemakkelijken.

Waar vind ik DBA-proof opdrachten bij gemeenten en publieke organisaties?

Platforms zoals Zyfer specialiseren zich in opdrachten bij gemeenten en publieke organisaties en zorgen ervoor dat opdrachten voldoen aan de DBA-eisen. Je vindt er zowel reguliere ZZP-opdrachten als Zyfer Project+-opdrachten, met transparante informatie over uurtarieven, duur en voorwaarden.