Trendbreuk op de arbeidsmarkt: Waarom 62.000 zzp'ers de handdoek in de ring gooiden
Gepubliceerd 2026-02-12 · Door Zyfer
- Het aantal Nederlandse zzp'ers is vorig jaar met 62.000 gedaald naar 1,2 miljoen.
- Vooral jongeren verlaten het zzp-schap op zoek naar de zekerheid van loondienst.
- Strengere handhaving door de Belastingdienst op schijnzelfstandigheid is de hoofdoorzaak.
who applies
beide
Deze ontwikkeling raakt zowel de zzp'er die zijn status moet verdedigen als de opdrachtgever die risico loopt op naheffingen bij onjuiste kwalificatie van de arbeidsrelatie.
action steps
- Controleer je huidige arbeidsrelatie met de Modelovereenkomsten van de Belastingdienst.
- Evalueer of je onderneming voldoet aan de eisen voor ondernemerschap (meerdere opdrachtgevers, eigen middelen).
- Ga in gesprek met je opdrachtgever over de consequenties van de strengere handhaving.
- Verken de mogelijkheden op de arbeidsmarkt als je twijfelt over je positie als zelfstandige.
- Blijf op de hoogte van nieuwe wetgeving rondom de Wet DBA en het handhavingsmoratorium.
what happened
Voor het eerst in jaren is er een significante daling te zien in het aantal zelfstandigen zonder personeel (zzp'ers) in Nederland. Volgens recente cijfers van het CBS is het aantal freelancers vorig jaar met 62.000 gedaald, waardoor het totaal nu op 1,2 miljoen uitkomt. Deze trendbreuk is opvallend, aangezien de zzp-populatie jarenlang alleen maar groeide. De daling is met name zichtbaar onder de jongere generatie ondernemers, die vaker de overstap maken naar een loondienstverband.\n\nDe oorzaken van deze krimp zijn tweeledig. Aan de ene kant stopten vorig jaar veel actieve zzp'ers, terwijl aan de andere kant het aantal starters in de tweede helft van het jaar fors afnam. Een belangrijke drijfveer achter deze ontwikkeling is de toegenomen druk vanuit de Belastingdienst. Door strenger te handhaven op schijnzelfstandigheid en de grens tussen werknemerschap en ondernemerschap scherper te bewaken, heroverwegen veel professionals hun status als zelfstandige.
what it means
- De druk op schijnzelfstandigheid neemt toe, waardoor de bewijslast voor ondernemerschap belangrijker wordt.
- Opdrachtgevers worden terughoudender met het inhuren van zzp'ers voor rollen die lijken op loondienst.
- Er ontstaat een verschuiving op de arbeidsmarkt waarbij loondienst aantrekkelijker wordt door krapte en extra zekerheid.
- De markt voor zzp'ers verzakelijkt: alleen degenen die echt als ondernemer opereren, blijven over.
Veelgestelde vragen
Wat is de belangrijkste reden voor de daling van het aantal zzp'ers?
De daling wordt veroorzaakt door een combinatie van factoren: veel zzp'ers (vooral jongeren) zijn in loondienst gegaan, het aantal nieuwkomers op de markt nam af, en de Belastingdienst is strenger gaan handhaven op schijnzelfstandigheid.
Waarom stoppen juist jongeren vaker als zzp'er?
Jongeren onder de 35 jaar stopten het vaakst met hun onderneming. Deze groep kiest momenteel vaker voor de zekerheid van een loondienstverband, mede door de krappe arbeidsmarkt en strengere regelgeving.
Is het einde van het zzp-tijdperk nabij?
Nee, er zijn nog steeds 1,2 miljoen zelfstandigen in Nederland. Wel is er een verschuiving gaande waarbij de overheid en de Belastingdienst kritischer kijken naar de aard van de arbeidsrelatie.