Gemeenten verminderen externe inhuur en kiezen voor vast personeel
Gepubliceerd 2026-06-18 · Door Zyfer
- Gemeenten huurden in 2025 aanzienlijk minder externe professionals in volgens de Personeelsmonitor Gemeenten 2025
- De verschuiving naar vaste dienstverbanden hangt samen met strengere DBA-handhaving en bewuster personeelsbeleid
- Voor zzp'ers en flexwerkers betekent dit minder opdrachten bij gemeenten en meer concurrentie op de overgebleven vacatures
who applies
beide
Deze ontwikkeling is relevant voor zzp'ers en andere externe professionals die werkzaam zijn of willen worden bij gemeenten, omdat hun opdrachten afnemen. Ook voor gemeenten als opdrachtgevers is dit belangrijk, omdat zij hun wervings- en personeelsstrategieën moeten aanpassen.
action steps
- Diversifieer je klantenbestand: Zoek actief naar opdrachtgevers buiten de gemeentelijke sector om minder afhankelijk te zijn van één type opdrachtgever.
- Overweeg een vaste baan: Als je veel bij gemeenten werkt en zekerheid belangrijk vindt, bekijk dan de vacatures voor vaste functies bij gemeenten die aansluiten bij jouw expertise.
- Versterk je DBA-positie: Zorg dat je arbeidsrelatie met opdrachtgevers DBA-proof is door bijvoorbeeld meerdere opdrachtgevers te hebben, eigen werkwijze te bepalen en te investeren in je onderneming.
- Specialiseer je: Maak jezelf onmisbaar door te specialiseren in nichevakgebieden waar gemeenten nog wel externe expertise nodig hebben, zoals complexe ICT-projecten of specialistische adviestrajecten.
- Netwerk strategisch: Onderhoud goede relaties met gemeenten waar je al werkt en zorg dat je zichtbaar blijft voor toekomstige opdrachten, ook als deze tijdelijk afnemen.
- Monitor de markt: Houd ontwikkelingen in de publieke sector goed in de gaten en anticipeer op veranderingen in personeelsbeleid bij andere overheidsorganisaties.
what happened
Uit de Personeelsmonitor Gemeenten 2025 blijkt een opvallende verschuiving in het personeelsbeleid van Nederlandse gemeenten. In 2025 kozen gemeenten nadrukkelijk vaker voor vaste dienstverbanden in plaats van de inhuur van extern personeel. Deze trend markeert een duidelijke ommekeer ten opzichte van voorgaande jaren, waarin externe flexibiliteit juist een belangrijk onderdeel vormde van het gemeentelijk personeelsbestand. De daling van externe inzet lijkt geen toeval te zijn. Gemeenten geven aan dat de strengere handhaving van de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA) een belangrijke rol speelt in deze keuze. Door de toegenomen controles en het risico op naheffingen bij schijnzelfstandigheid, kiezen gemeenten steeds vaker voor de zekerheid van een vast dienstverband. Daarnaast speelt bewuster personeelsbeleid een rol: gemeenten investeren meer in hun eigen organisatie en willen kennis en ervaring binnenshuis houden in plaats van afhankelijk te zijn van externe krachten.
what it means
- Minder opdrachten beschikbaar: Zzp'ers en andere externe professionals zien het aantal beschikbare opdrachten bij gemeenten afnemen, wat kan leiden tot inkomstenterugval of de noodzaak om andere opdrachtgevers te zoeken.
- Hogere concurrentie: De opdrachten die nog wel extern worden ingevuld, krijgen meer belangstelling van professionals, waardoor de concurrentie toeneemt en tarieven onder druk kunnen komen te staan.
- Verschuiving naar vast: Professionals die voorheen als externe kracht werkten bij gemeenten, kunnen overwegen te solliciteren op vaste functies als ze zekerheid en continuïteit zoeken.
- Strengere DBA-toetsing: Voor opdrachten die nog wel extern worden ingevuld, kunnen gemeenten strenger toetsen op schijnzelfstandigheid, wat betekent dat zzp'ers hun arbeidsrelatie goed moeten kunnen onderbouwen.
- Langetermijnrelaties belangrijker: Gemeenten die nog wel extern inhuren, zullen waarschijnlijk kiezen voor betrouwbare partners met wie ze al eerder samenwerkten en waarbij de arbeidsrelatie DBA-proof is.
Veelgestelde vragen
Waarom kiezen gemeenten nu voor minder externe inhuur?
Gemeenten maken deze keuze vooral vanwege de strengere handhaving van de Wet DBA, waardoor het risico op naheffingen bij schijnzelfstandigheid is toegenomen. Daarnaast willen gemeenten bewuster omgaan met hun personeelsbestand en kennis en ervaring liever intern houden door te investeren in vaste medewerkers.
Betekent dit dat gemeenten helemaal geen zzp'ers meer inhuren?
Nee, gemeenten stoppen niet volledig met externe inhuur, maar verminderen deze wel aanzienlijk. Voor specialistische opdrachten, tijdelijke projecten of specifieke expertise kunnen gemeenten nog steeds externe professionals inzetten, maar dit gebeurt selectiever en met strengere toetsing op de arbeidsrelatie.
Hoe kan ik als zzp'er toch nog aan opdrachten bij gemeenten komen?
Focus op specialistische kennis die gemeenten niet in vaste dienst hebben, zorg dat je arbeidsrelatie volledig DBA-proof is, werk met meerdere opdrachtgevers tegelijk, en onderhoud goede relaties met gemeenten waar je al eerder succesvol hebt gewerkt. Overweeg ook samenwerking via een intermediair die de DBA-risico's kan afdekken.
Speelt deze trend ook bij andere overheidsinstellingen?
Hoewel de Personeelsmonitor specifiek over gemeenten gaat, is de strengere DBA-handhaving een landelijke ontwikkeling die alle overheidsinstellingen treft. Het is daarom aannemelijk dat ook provincies, waterschappen en rijksorganisaties kritischer kijken naar externe inhuur, al kunnen de specifieke ontwikkelingen per organisatie verschillen.
Moet ik als zzp'er nu overwegen een vaste baan te zoeken?
Dat hangt af van je persoonlijke situatie. Als je sterk afhankelijk bent van gemeentelijke opdrachten en behoefte hebt aan meer zekerheid, kan een vaste functie interessant zijn. Ben je echter breed inzetbaar met meerdere opdrachtgevers in verschillende sectoren, dan kun je deze ontwikkeling waarschijnlijk goed opvangen door je focus te verleggen naar andere markten.