Gemeente mag zzp'ers niet bij voorbaat uitsluiten van aanbestedingen
Gepubliceerd 2026-06-18 · Door Zyfer
- Het Klachtenmeldpunt Aanbesteden heeft bepaald dat overheden opdrachten niet vooraf mogen bestempelen als 'niet voor zzp'ers'
- De uitspraak kwam na een bezwaar van een zelfstandige tegen een aanbesteding van gemeente Pijnacker-Nootdorp
- Zzp'ers hebben recht op gelijke kansen bij overheidsopdrachten en mogen niet categorisch worden uitgesloten
who applies
beide
Deze uitspraak is relevant voor zowel zzp'ers die opdrachten willen doen voor overheden, als voor opdrachtgevers in de publieke sector die aanbestedingen organiseren. Zzp'ers moeten weten dat ze niet zomaar uitgesloten mogen worden, terwijl overheden hun aanbestedingsprocedures mogelijk moeten aanpassen.
action steps
- Check als zzp'er actief aanbestedingen van overheden op mogelijkheden die bij je expertise passen - je mag niet meer automatisch worden uitgesloten
- Documenteer het zorgvuldig als je merkt dat een overheidsinstantie zzp'ers bij voorbaat uitsluit van een aanbesteding
- Dien indien nodig een klacht in bij het Klachtenmeldpunt Aanbesteden als je onterecht wordt uitgesloten - verwijs naar deze uitspraak
- Zorg als zzp'er dat je een professioneel profiel hebt met referenties en ervaring om je geschiktheid voor overheidsopdrachten aan te tonen
- Blijf als opdrachtgever bij overheden op de hoogte van de regels rond aanbesteden en behandel alle ondernemers gelijk, ongeacht hun rechtsvorm
- Formuleer aanbestedingseisen objectief op basis van wat de opdracht vereist, niet op basis van voorkeuren voor bepaalde bedrijfsvormen
what happened
Het Klachtenmeldpunt Aanbesteden heeft een belangrijke uitspraak gedaan over de positie van zzp'ers bij overheidsopdrachten. Een zelfstandig ondernemer diende een bezwaar in tegen de aanbestedingsprocedure van de gemeente Pijnacker-Nootdorp, waarbij opdrachten bij voorbaat als 'niet geschikt voor zzp'ers' waren aangemerkt. Het klachtenmeldpunt gaf de ondernemer gelijk. De uitspraak maakt duidelijk dat overheden niet zomaar zzp'ers mogen uitsluiten van aanbestedingen. Door opdrachten vooraf te bestempelen als ongeschikt voor zelfstandigen, worden deze professionals gediscrimineerd en krijgen ze niet de kans om mee te dingen naar overheidsopdrachten. Dit is in strijd met de beginselen van eerlijke mededinging en gelijke behandeling die bij aanbestedingen gelden. Deze beslissing heeft mogelijk verstrekkende gevolgen voor hoe overheden in Nederland omgaan met zzp'ers bij het uitschrijven van opdrachten. Het benadrukt dat elke ondernemer - ongeacht de rechtsvorm - het recht heeft om te worden beoordeeld op geschiktheid en kwaliteit, niet op vooroordelen over de bedrijfsvorm.
what it means
- Zzp'ers hebben wettelijk recht om mee te dingen naar overheidsopdrachten en mogen niet categorisch worden uitgesloten op basis van hun ondernemersvorm
- Overheden moeten hun aanbestedingsprocedures herzien en mogen opdrachten niet meer bij voorbaat labelen als 'niet voor zzp'ers'
- Als je als zzp'er wordt uitgesloten van een aanbesteding zonder objectieve reden, kun je hier bezwaar tegen maken bij het Klachtenmeldpunt Aanbesteden
- Deze uitspraak versterkt de positie van zelfstandigen op de markt voor overheidsopdrachten en bevordert eerlijke concurrentie
- Gemeenten en andere overheidsinstanties moeten elke inschrijver individueel beoordelen op geschiktheid, ervaring en kwaliteit in plaats van te generaliseren over bedrijfsvormen
Veelgestelde vragen
Mag een overheid helemaal geen eisen stellen aan wie een opdracht mag uitvoeren?
Overheden mogen zeker eisen stellen aan opdrachten, maar deze moeten objectief en inhoudelijk zijn. Denk aan vereiste certificeringen, aantoonbare ervaring, of specifieke kwalificaties. Wat niet mag is zzp'ers als groep uitsluiten zonder dat daar een objectieve, opdracht-specifieke reden voor is.
Wat kan ik doen als ik als zzp'er toch word uitgesloten van een aanbesteding?
Je kunt een klacht indienen bij het Klachtenmeldpunt Aanbesteden. Documenteer goed waarom je vindt dat de uitsluiting onterecht is en verwijs naar deze uitspraak. Het klachtenmeldpunt beoordeelt of de aanbestedende dienst zich aan de regels heeft gehouden.
Geldt deze uitspraak voor alle overheden in Nederland?
Hoewel dit een uitspraak is over een specifieke casus bij gemeente Pijnacker-Nootdorp, schept het wel een precedent. Alle aanbestedende diensten (gemeenten, provincies, rijksoverheid, waterschappen) moeten zich houden aan dezelfde aanbestedingsregels over gelijke behandeling en non-discriminatie.
Betekent dit dat overheden nu verplicht zijn om met zzp'ers te werken?
Nee, overheden zijn niet verplicht om opdrachten aan zzp'ers te gunnen. Wel moeten ze zzp'ers een eerlijke kans geven om mee te dingen. De gunning moet gebeuren op basis van objectieve criteria zoals prijs, kwaliteit en geschiktheid, niet op basis van de rechtsvorm van de inschrijver.
Hoe weet ik of een aanbesteding geschikt is voor mij als zzp'er?
Lees de aanbestedingsdocumenten zorgvuldig door en check of je voldoet aan de gestelde eisen qua ervaring, certificeringen en capaciteit. Let op de omvang en complexiteit van de opdracht. Als je aan de objectieve criteria voldoet, heb je het recht om in te schrijven, ongeacht dat je zzp'er bent.