Compensatieregeling transitievergoeding verdwijnt: wat betekent dit voor werkgevers?
Gepubliceerd 2026-06-18 · Door Zyfer
- De compensatieregeling waarmee werkgevers transitievergoedingen bij het UWV konden terugvragen, staat op het punt te verdwijnen
- Sinds het Xella-arrest (2019) moeten werkgevers meewerken aan beëindiging na twee jaar ziekte én een transitievergoeding betalen
- Zonder compensatieregeling kunnen 'slapende dienstverbanden' weer toenemen omdat werkgevers de kosten volledig zelf moeten dragen
who applies
opdrachtgever
Dit onderwerp is vooral relevant voor werkgevers en opdrachtgevers die personeel in loondienst hebben. Het gaat specifiek om situaties waarbij werknemers langdurig ziek zijn en het dienstverband mogelijk beëindigd moet worden. Voor zzp'ers is dit minder relevant omdat zij geen dienstverband hebben en niet onder deze regelgeving vallen.
action steps
- Inventariseer als werkgever of je medewerkers hebt die langdurig ziek zijn en binnenkort de twee-jaarsgrens bereiken
- Bereken de financiële impact van mogelijke transitievergoedingen en neem dit mee in je bedrijfsplanning en reserves
- Overweeg om verzekeringen of voorzieningen te treffen die de financiële risico's van langdurig ziekteverzuim dekken
- Investeer in preventief verzuimbeleid en re-integratietrajecten om langdurig verzuim zoveel mogelijk te voorkomen
- Zoek tijdig juridisch advies bij complexe situaties met langdurig zieke werknemers om je rechten en plichten helder te hebben
- Blijf op de hoogte van de definitieve invoering van deze maatregel en eventuele overgangsregelingen die mogelijk worden getroffen
what happened
In 2019 wees de Hoge Raad een baanbrekend arrest in de Xella-zaak. De uitspraak bepaalde dat een werkgever in beginsel moet meewerken aan beëindiging van het dienstverband wanneer een werknemer twee jaar ziek is geweest. Cruciaal daarbij: de werkgever moet ook een transitievergoeding betalen. Dit arrest leek een einde te maken aan de praktijk van het 'slapende dienstverband', waarbij werkgevers het dienstverband lieten voortbestaan zonder dat de zieke werknemer nog actief werkzaam was. Een belangrijke voorwaarde die deze praktijk hanteerbaar maakte voor werkgevers, was de compensatieregeling. Via deze regeling konden werkgevers de betaalde transitievergoeding achteraf bij het UWV terugvragen. Dit maakte de financiële impact van het Xella-arrest voor werkgevers beheersbaar. Nu staat deze compensatieregeling echter op het punt te verdwijnen, wat grote gevolgen kan hebben voor de arbeidsmarkt. De verwachting is dat zonder deze compensatiemogelijkheid werkgevers opnieuw terughoudender zullen zijn om mee te werken aan beëindiging van dienstverbanden van langdurig zieke werknemers. Het 'slapende dienstverband' dreigt daarmee opnieuw een veel voorkomend fenomeen te worden in het Nederlandse arbeidsrecht.
what it means
- Werkgevers moeten de volledige transitievergoeding zelf betalen bij beëindiging van het dienstverband na twee jaar ziekte, zonder mogelijkheid tot compensatie via het UWV
- De financiële drempel om mee te werken aan beëindiging wordt aanzienlijk hoger, wat kan leiden tot meer 'slapende dienstverbanden' waarbij het contract formeel blijft bestaan
- Langdurig zieke werknemers kunnen langer in onzekerheid blijven over hun arbeidsrechtelijke positie als werkgevers beëindiging uitstellen
- Werkgevers zullen kritischer moeten kijken naar de financiële reserves en risico's bij het aannemen van personeel in loondienst
- De arbeidskosten voor werkgevers kunnen stijgen doordat zij langer loonbetalingsverplichtingen hebben en hogere eenmalige kosten bij beëindiging
Veelgestelde vragen
Wat is een 'slapend dienstverband'?
Een slapend dienstverband is een situatie waarbij een werknemer langdurig ziek is en niet meer werkt, maar het arbeidscontract formeel blijft bestaan. De werkgever beëindigt het contract niet, waardoor de werknemer in onzekerheid blijft over zijn of haar arbeidsrechtelijke positie. Dit gebeurde vaak om de betaling van een transitievergoeding te vermijden.
Wat bepaalde het Xella-arrest precies?
Het Xella-arrest van de Hoge Raad uit 2019 bepaalde dat een werkgever in beginsel moet meewerken aan beëindiging van het dienstverband wanneer een werknemer twee jaar ziek is geweest. Daarbij moet de werkgever ook een transitievergoeding betalen. Dit arrest maakte het moeilijker voor werkgevers om dienstverbanden 'slapend' te houden.
Wat was de compensatieregeling en waarom was die belangrijk?
De compensatieregeling stelde werkgevers in staat om de betaalde transitievergoeding achteraf bij het UWV terug te vragen. Dit maakte de financiële impact van het Xella-arrest beheersbaar voor werkgevers. Nu deze regeling verdwijnt, moeten werkgevers de volledige kosten zelf dragen, wat kan leiden tot meer terughoudendheid bij het beëindigen van dienstverbanden.
Hoe hoog is een transitievergoeding?
De transitievergoeding is afhankelijk van het salaris en de duur van het dienstverband. Als vuistregel geldt: een derde van het maandsalaris per gewerkt jaar. Voor langdurige dienstverbanden kan dit dus een aanzienlijk bedrag zijn dat de werkgever volledig zelf moet betalen zonder compensatiemogelijkheid.
Wat kunnen werknemers doen als hun werkgever niet wil meewerken aan beëindiging?
Werknemers kunnen juridische stappen ondernemen en zich wenden tot een advocaat of het juridisch loket. Op basis van het Xella-arrest hebben werknemers die twee jaar ziek zijn in beginsel recht op medewerking aan beëindiging met transitievergoeding. Een rechter kan de werkgever hiertoe verplichten, hoewel dit zonder compensatieregeling mogelijk tot meer juridische procedures kan leiden.